Psychoza - Zaburzenia Osobowości

Przejdź do treści

Menu główne:

O zaburzeniach > Przydatne terminy
Kiedy mówimy o zaburzeniach osobowości oraz ich leczeniu, można spotkać się z terminami, które warto wyjaśnić:
DiagnozaDepersonalizacjaBorderlinePrzeciwprzeniesienie
PsychozaMentalizacjaPrzeniesienie
Psychoza 

jest stanem, w którym zaburzone jest myślenie, postrzeganie i/lub afekt (nastrój) – czyli adekwatny kontakt z rzeczywistością. Cechą charakterystyczną jest brak świadomości swojego stanu. Mogą wystąpić objawy określane wytwórczymi: omamy (doznania zmysłowe, które nie mają odzwierciedlenia w rzeczywistości, np. tzw. słyszenie głosów) i urojenia (fałszywe sądy np. przekonanie, że ludzie prześladują albo chcą otruć). Są one przeżywane przez osobę ich doświadczającą jako realne i nie poddają się weryfikacji. Często w nasilonych zaburzeniach nastroju – jak depresja i mania, czyli nieadekwatnie obniżony lub podwyższony nastrój przez okres powyżej 2 tygodni – pojawiają się objawy zbliżone do urojeń, czyli np. przekonanie, że swiat się kończy, poczucie rozpadania się ciała albo przeciwnie, przekonanie o misji zbawienia świata.
Objawami psychozy mogą być też: ograniczenie aktywności, zubożenie wypowiedzi, dziwaczne zachowania, zdezorganizowanie myślenia i mowy, niedostosowany afekt, apatia, anhedonia.
W zależności od czasu trwania i intensywności objawów można przeprowadzić podział na epizod psychotyczny i chorobę psychiczną. Nie zawsze pojedynczy epizod lub epizody są przejawem choroby psychicznej, mogą wynikać z np. dekompensacji wywołanej dużym stresem, stanowić cechę specyficznych zaburzeń osobowości lub też być wywołane użyciem substancji psychoaktywnych, zwłaszcza narkotyków. Może jednak się zdarzyć, że będą początkiem procesu psychotycznego – decydującym kryterium jest czas trwania objawów (zwykle powyżej kilku miesięcy) i charakter objawów.
Do chorób psychicznych tradycyjnie zalicza się schizofrenię, paranoję, depresję i manię. W schizofrenii przeważają objawy związane z zaburzeniami postrzegania i myślenia: omamy – najczęściej słuchowe, dezorganizacji myśli i mowy, treści urojeniowe. Paranoję (obecnie określaną uporczywymi zaburzeniami urojeniowymi) charakteryzuję obecność trwałego urojenia lub urojeń, często ze sobą powiązanych w pozornie logiczny system przy nieobecności omamów. Depresja i mania związane są z zaburzeniami nastroju z towarzyszącymi przekształceniami ogólnego poziomu aktywności – spowolnieniem albo pobudzeniem. Istnieje też grupa zaburzeń schizoafektywnych – na pograniczu schizofrenii i zaburzeń nastroju.
Wróć do spisu treści | Wróć do menu głównego